In principe zijn er drie hypotheekvormen. U betaalt altijd rente, maar het verschil zit in de aflossing. Bij de hypotheekvormen waarbij u niet hoeft af te lossen, betaalt u alleen rente. De aflossing wordt tot nader orde uitgesteld.
Bij alle andere hypotheekvormen moet de hypotheek na (meestal) dertig jaar worden afgelost. Hierbij valt nog een tweedeling te maken. Er zijn hypotheekvormen waarbij u de hypotheek gegarandeerd aflost en hypotheekvormen waarbij uw aflossing onzeker is, omdat uw geld wordt belegd en de resultaten daarvan pas aan het einde van de looptijd zeker zijn.

Hypotheekvorm 1: Niet aflossen

aflossingsvrije hypotheek	alleen rente, aflossing volgt later periodieke hertaxatie, eventueel verplichte aflossing meestal maximaal tot 75% van de executiewaarde
krediethypotheek	alleen rente, aflossing volgt later periodieke hertaxatie, eventueel verplichte aflossing vrije opname tot aan kredietlimiet rente meestal variabel meestal maximaal tot 75% van de executiewaarde

Hypotheekvorm 2: wel aflossen - met aflossingsgarantie

spaarhypotheek of spaarvariant spaarbeleggingshypotheek	aflossing einde looptijd spaarrente = hypotheekrente afkoopwaarde spaarpot duidelijk rentedempende werking
annuïteitenhypotheek	maandelijks rechtstreeks op de schuld aflossen iedere maand wordt er meer afgelost stijgende netto last door verminderde renteaftrek
lineaire hypotheek	maandelijks rechtstreeks op de schuld aflossen iedere maand wordt hetzelfde bedrag afgelost zeer hoge aanvangslasten dalende netto last

Hypotheekvorm 3: wel aflossen - zonder aflossingsgarantie

beleggingshypotheek of beleggingsvariant van de spaarbeleggingshypotheek	aflossing einde looptijd vermogensopbouw via een levensverzekering of buiten een levensverzekering om ingehouden kosten verminderen de einduitkering onzeker beleggingsrendement
traditionele levenhypotheek	meestal 3% rendement gegarandeerd onzekere winstdeling ingehouden kosten verminderen de einduitkering